Το 1932 ο καθηγητής Κεραμόπουλος ανακαλύπτει στην Καστοριά τον νεολιθικό οικισμό του Δισπηλιού που χρονολογείται περί τα 5600-4500 π.Χ. Μόλις το 1992 ο καθηγητής Χουρμουζιάδης διεξάγει την πρώτη αρχαιολογική ανασκαφή του χώρου.
Ανάμεσα στα ευρήματα υπάρχει μία ξύλινη πινακίδα της οποίας η κατασκευή (βάσει χρονολόγησης με τη μέθοδο του άνθρακα) αγγίζει 5260 π.Χ. Ο «δίσκος του Δισπηλιού» όπως έμεινε γνωστός, φέρει χαράξεις ,κατανεμημένες σε νοητές ευθείς
γραμμές, επαναλαμβανόμενων σχημάτων. Οι χαράξεις αυτές φαίνεται ν’ αποτελούν γραφή και αυτό θα ήταν ίσως η μεγαλύτερη ανακάλυψη Έλληνα αρχαιολόγου αν μπορούσε ν’ αποδειχθεί.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί πως ούτε γεωλόγοι έχουν επισήμως ερευνήσει το χώρο αλλά ούτε έφτασε στα αυτιά μας ανακάλυψη κάποιου σκελετού. Αυτό θα ήταν άκρως ενδιαφέρον. Να μπορούσαμε να έχουμε στη διάθεσή μας στοιχεία της οστεϊκής διάπλασης των Ελλήνων της εποχής σε αυτή την περιοχή. Το περιβάλλον του βυθού της λίμνης σίγουρα κρατά κρυμμένα γεωλογικά στοιχεία που μπορούν να διαφωτίσουν τις απορίες μας σχετικά με τον μεγάλο κατακλυσμό.
