Το 1475 το Βατικανό ιδρύει ή μάλλον ανακοινώνει την ύπαρξη της Αποστολικής βιβλιοθήκης.Η πορεία της βιβλιοθήκης χωρίζεται σε πέντε χρονικές περιόδους.Την Pre-Lateran,που ξεκινά από την εκκίνηση του Χριστιανισμού έως τη συγκέντρωση των κειμένων στο Παλάτι Lateran (σήμερα μουσείο).Αυτή η εποχή ουσιαστικά δεν αναφέρεται κτιριακά σε βιβλιοθήκη μα εννοιολογικά,καθώς κείμενα υπήρχαν διάσπαρτα από εδώ και από εκεί.Η Δεύτερη περίοδος ,η Lateran ξεκινά με τη συγκέντρωση των κειμένων στο ομώνυμο παλάτι και λήγει με το σχίσμα της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας και την ίδρυση δεύτερης Παπικής έδρας στην Αβινιόν.Αυτή η περίοδος θεωρείται η παραγωγικότερη μιάς και για πρώτη φορά συνέρρεαν στη βιβλιοθήκη κείμενα που αρχειοθετούνταν και φυλάσσονταν σε ένα μέρος.Η τρίτη περίοδος ονομάζεται Αβινιόν και λήγει με την κατάργηση της ομώνυμης έδρας.Η περίοδος αυτή είναι η πλέον μυστηριώδης. Λέγεται πως ο Γαλλικός διαφωτισμός ξεκίνησε από γνώσεις που βρέθηκαν σε κείμενα που εκλάπησαν κατά τη μεταφορά της βιβλιοθήκης από την Αβινιόν προς τη Ρώμη.Η τέταρτη περίοδος ονομάζεται "Προβατικανική" και σταματά στην ίδρυση της Αποστολικής βιβλιοθήκης.Εκεί ξεκινά η περίοδος που διανύουμε,η Βατικανική.
Σήμερα η βιβλιοθήκη φιλοξενεί διάφορα χειρόγραφα, βιβλία ,πρωτότυπα σχέδια, τεχνουργήματα και μεσαιωνικές μηχανές, παρτιτούρες, έργα τέχνης, γραμματόσημα, φωτογραφικό υλικό και την πληρέστερη γνωστή συλλογή νομισμάτων και μεταλλίων του κόσμου.Ανάμεσα στα γνωστά υπάρχοντά της είναι η χειρόγραφη εικονογραφημένη Αινειάδα, έργα του Ελ Γκρέκο και ανέκδοτο υλικό γνωστών και αγνώστων δημιουργών. Η βιβλιοθήκη αποτελούσε μυστήριο έως τα τέλη του 18ου αιώνα όπου άνοιξε τις πύλες της φανερώνοντας τα υπάρχοντά της.
Εμείς πιστεύουμε πως τίποτε το φανερό δεν υπάρχει στο Βατικανό.Σαν κάθε καλοστημένη επιχείρηση κρατά διπλά βιβλία.Την απογραφή των φανερών και την απογραφή όλων των αποκτημάτων.Η άποψη που επικρατεί είναι πως στα μυστικά αρχεία του Βατικανού περιέχονται πληροφορίες ικανές να γκρεμίσουν το εκκλησιαστικό οικοδόμημα.Δεν είναι τόσο απλό όμως.Η εκκλησία κάθε θρησκείας έχει ήδη αποδεδειγμένα στην καμπούρα της από ιεραρχικές ραδιουργίες έως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.Αυτά που κρατάνε καλά κρυμμένα αφορούν στο ρου της επιστήμης και της ιστορίας.Δεν ψάχνουμε τα χειρόγραφα του Ναού του Σολομώντα τα οποία προσωπικά πιστεύω ότι δεν τα έχουν,τουλάχιστον όχι τα πρωτότυπα.Ούτε το αρχείο του πρώτου πορνογραφικού υλικού της ανθρωπότητας.Ψάχνουμε τα "Μικρά Μυστικά" του Αριστοτέλους,τα απαγορευμένα ιατρικά του Παρακέλσιου,τα κλειδιά αποκρυπτογράφησης των γνωστών-αγνώστων κωδικών,τα ημερολόγια των εξερευνητών του Νέου Κόσμου,τα αρχεία της Ιερουσαλήμ και κυρίως όσα δεν γνωρίζουμε ότι υπάρχουν.Θαρρείτε πως έχουμε ψάξει όλα τα βιβλία των καταλόγων των απαγορευμένων του Μεσαίωνα ? Ή πιστεύετε πως δεν υπήρξαν έργα που κατασχέθηκαν πριν κυκλοφορήσουν οπότε δεν περιλαμβάνονται καν σε κάποιο Index Librorum Prohibitorum ?
Το Βατικανό δηλώνει ότι ούτε ο χώρος υπάρχει μα ούτε και η οικονομική δυνατότητα συντήρησης της βιβλιοθήκης.Αν υπολογίσουμε ότι σε καθημερινή βάση εργάζονται 100-150 άνθρωποι προσπαθώντας να συντηρήσουν και να αποκαταστήσουν παλαιά βιβλία, και δημιουργώντας μία νέα βιβλιοθήκη φωτογραφικών απεικονίσεων (page by page) αναρωτιόμαστε αν μας περνάνε για ηλιθίους.Μη μου πείτε πως αν κυκλοφορούσαν ευρέως αντίγραφα κάποιων βιβλίων ή χειρογράφων δεν θα απεκόμιζαν κέρδη ! Σίγουρα θα είχε απήχηση μιά τέτοια κίνηση ,τουλάχιστον εκτός Ελλάδος.Διότι στην Ελλάδα πιπιλάμε δεκαετίες το ζήτημα των Ελγινίων (μου προκαλεί φρίκη και μόνον που τα αποκαλούμε Ελγίνια,αν είναι δυνατόν!) ποιός ξέρει πότε θα ζητήσουμε από το Βατικανό τα χιλιάδες χειρόγραφα Ελλήνων που έχουν στα χέρια τους ? Η Έλλειψη χώρου μπορεί να αντιμετωπιστεί και με την παραχώρηση κάποιων βιβλίων στην εξαιρετική βιβλιοθήκη του Αγίου Μάρκου στη Βενετία.Οι χώροι υπάρχουν και τα μέσα υπάρχουν.
Από μιά τέτοια ιστορία δεν θα μπορούσε να λείπει η Αμερική.Δυστυχώς δεν έχω διαθέσιμα στοιχεία για την διείσδυση Αμερικανών πρακτόρων στο Βατικανό (ή στο Άγιον Όρος) όμως παρασκηνιακά λέγεται πως με τη λήξη του Β' παγκοσμίου πολέμου η Αμερική διαθέτει Βατικανικά αρχεία εντός και εκτός του Λευκού Οίκου.Φανερά υπάρχει μόνον ο σύλλογος Αμερικανών φίλων της Βατικανικής βιβλιοθήκης που προσφέρει στα μέλη της δωρεάν περιηγήσεις στους χώρους της βιβλιοθήκης με αντάλλαγμα δωρεών από 25 έως 1000 $.Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι πως ο διαδικτυακός τόπος αυτού του συλλόγου προτείνεται από την επίσημη ιστοσελίδα του Βατικανού και μάλιστα σε θέση ΠΑΝΩ από το link δωρεών απευθείας στο Βατικανό !!!
